Toolbox asbestdaken

Inleiding

De overheid heeft besloten dat asbesthoudende daken zo snel mogelijk vervangen moeten worden. Daarvoor werd een plan ingediend voor een verbod op asbestdaken, eerst met ingang van 1 januari 2024, later, na behandeling van het voorstel in de Tweede Kamer, werd dit 31 december 2024. Op 4 juni 2019 heeft de Eerste Kamer tegen het voorstel gestemd. Hiermee is het asbestdakenverbod van de baan.
Toch is het nog steeds noodzakelijk dat de asbestdaken in Nederland worden vervangen. De daken zijn ruim 25 jaar oud en veel daken zijn in slechte staat door de blootstelling aan weer, wind en interne stoffen in de agrarische sector. Verzekeringsmaatschappijen zijn ook steeds minder bereid om asbestdaken te verzekeren in verband met de hoge schadepost bij brand of natuurgeweld. Reden dus om de daken te vervangen, nu niet verplicht voor een bepaalde datum, maar op vrijwillige basis. Dit wordt gestimuleerd door de gemeenten, provincies en het rijk. Eind 2019 wordt een fonds actief waaruit men geld kan lenen wanneer men zlef niet de middelen heeft om het asbestdak te vervangen. 

De afgelopen jaren zijn al heel veel daken vervangen, vaak ook door nieuwe daken met zonnepanelen. Toch ligt er nog ongeveer 100 miljoen m2. Het grootste deel hiervan is toegepast in de agrarische sector en daarnaast in de industrie, op woningen en schuurtjes en diverse overige gebouwen. Nog niet iedere gemeente heeft in kaart gebracht om hoeveel asbesthoudende daken het gaat binnen de gemeentegrenzen. 

Deze toolbox is ontwikkeld om u te informeren over de diverse mogelijkheden voor inventarisatie van de daken en communicatie naar de eigenaren/gebruikers van panden met een asbesthoudend of asbestverdacht dak.

De meeste gemeenten/provincies hebben inmiddels in kaart gebracht hoeveel asbesthoudende daken aanwezig zijn binnen hun grenzen.

Waarom nu al starten met het stimuleren van de verwijdering van asbesthoudende daken?

Gemeentes kunnen nu al anticiperen op het komende verbod op asbestdaken, zodat bedrijven, instellingen en particulieren voldoende tijd hebben om maatregelen te nemen. Dit om te voorkomen dat men het asbesthoudende dak niet op tijd vervangt. 

Door tijdig aan het werk te gaan wordt de uiteindelijke handhaving van de wet (sanctionering) en de daarmee gepaard gaande kosten voorkomen en worden de risico’s voor de volksgezondheid verminderd.

Er zijn goede redenen om nu al te beginnen met het vervangen van asbesthoudende daken:

  1. Asbestdaken vormen een potentieel gevaar voor de volksgezondheid; veel asbestdaken die als hechtgebonden zijn aangebracht, zijn inmiddels verweerd en dus niet meer hechtgebonden. Hierdoor komen asbestdeeltjes vrij die een risico vormen voor de volksgezondheid. Toekomstige asbestslachtoffers als gevolg van blootstelling uit het verleden zijn niet te voorkomen, maar naar mate de ouderdom van het materiaal toeneemt en het asbest langzaam steeds meer begint te verweren, ontstaan zorgen over de verhoogde emissieniveaus van asbestvezels en de gezondheidsrisico’s die dit mee brengt. De asbesthoudende daken zijn minimaal 30 jaar oud, veel daken zijn echter nog ouder.
  2. Bij brand of andere calamiteiten kunnen asbestdeeltjes in de omgeving worden verspreid, dit kan zorgen voor hoge kosten en economische schade.
    Onder calamiteiten verstaan we bijv. explosies en storm. De kosten hebben betrekking op de handelingen die na de brand en/of calamiteit verricht moeten worden om asbestbesmetting te voorkomen of te verminderen. Denk daarbij aan kosten van metingen, afzetten van het gebied, extra inzet van politie en brandweer, het opruimen van de resten asbestdeeltjes en het voorkomen/in de hand houden van maatschappelijke onrust. Economische schade ontstaat door gederfde inkomsten van bedrijven die kunnen ontaarden in faillissement en het verdwijnen van arbeidsplaatsen. Verzekeraars passen de dekking van hun opstalverzekering nu al aan waardoor de schade door een asbesthoudend dak niet altijd meer wordt vergoed.

Uiteraard zijn er ook risico’s om in een vroeg stadium met een verwijderingsproject te beginnen. Burgers kunnen ongerust worden wanneer zij geconfronteerd worden met het risico van asbestdaken in hun omgeving. Dit kan ook leiden tot een handhavingsverzoek. Het is goed om hier vooraf een communicatieprotocol voor op te stellen. 

Aan de andere kant kunnen burgers ook openstaan voor de positieve effecten op de lange termijn, zoals een verminderd gezondheidsrisio en het feit dat het risico op asbestbranden wordt verminderd.