Toolbox asbestdaken

Inleiding

Met ingang van 31 december 2024 zijn asbesthoudende daken verboden in Nederland. Op 16 oktober 2018 is zowel het verbod als de latere ingangsdatum aangenomen in de Tweede Kamer.
Inmiddels is behandeling in de Eerste Kamer gestart. De vaste commmissie voor Infrastructuur, Waterstaat en Omgeving (IWO) heeft op 11 december 2018 diverse vragen gestuurd aan de staatssecretaris. Op 7 februari 2019 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat daarop een reactie gestuurd aan de Eerste Kamer. Tijdens een vergadering van de commissie IWO op 12 februari 2019 is besloten de nadere procedure aan te houden en een deskundigenbijeenkomst te organiseren. Er wordt naar gestreefd om voor 1 april 2019 inbreng te leveren voor een nader voorlopig verslag. 

De afgelopen jaren zijn al veel daken vervangen. Op dit moment moet nog ongeveer 80 miljoen m2 aan asbestdaken worden gesaneerd. Het grootste deel hiervan is toegepast in de agrarische sector. Maar er zijn oook asbesthoudende daken aangebracht op woningen en schuurtjes, de industrie, scholen en overige gebouwen. Het blijft een hele uitdaging om voor 31 december 2024 al deze daken te vervangen!

Veel gemeenten weten nog niet hoe groot de omvang van het probleem is en zijn nog niet begonnen met inventarisatie van de asbestverdachte daken.

Waarom nu al starten met het stimuleren van de verwijdering van asbesthoudende daken?

Gemeentes kunnen nu al anticiperen op het komende verbod op asbestdaken, zodat bedrijven, instellingen en particulieren voldoende tijd hebben om maatregelen te nemen. Dit om te voorkomen dat men het asbesthoudende dak niet op tijd vervangt en in 2025 begonnen moet worden met grootscheepse handhaving.

Door tijdig aan het werk te gaan wordt de uiteindelijke handhaving van de wet (sanctionering) en de daarmee gepaard gaande kosten voorkomen en worden de risico’s voor de volksgezondheid verminderd.

Er zijn vier goede redenen om nu al te beginnen met het vervangen van asbesthoudende daken:

  1. Asbestdaken vormen een potentieel gevaar voor de volksgezondheid; veel asbestdaken die als hechtgebonden zijn aangebracht, zijn inmiddels verweerd en dus niet meer hechtgebonden. Hierdoor komen asbestdeeltjes vrij die een risico vormen voor de volksgezondheid. Toekomstige asbestslachtoffers als gevolg van blootstelling uit het verleden zijn niet te voorkomen, maar naar mate de ouderdom van het materiaal toeneemt en het asbest langzaam steeds meer begint te verweren, ontstaan zorgen over de verhoogde emissieniveaus van asbestvezels en de gezondheidsrisico’s die dit mee brengt. De asbesthoudende daken zijn minimaal 30 jaar oud, veel daken zijn echter nog ouder.
  2. Bij brand of andere calamiteiten kunnen asbestdeeltjes in de omgeving worden verspreid, dit kan zorgen voor hoge kosten en economische schade.
    Onder calamiteiten verstaan we bijv. explosies en storm. De kosten hebben betrekking op de handelingen die na de brand en/of calamiteit verricht moeten worden om asbestbesmetting te voorkomen of te verminderen. Denk daarbij aan kosten van metingen, afzetten van het gebied, extra inzet van politie en brandweer, het opruimen van de resten asbestdeeltjes en het voorkomen/in de hand houden van maatschappelijke onrust. Economische schade ontstaat door gederfde inkomsten van bedrijven die kunnen ontaarden in faillissement en het verdwijnen van arbeidsplaatsen. Verzekeraars passen de dekking van hun opstalverzekering nu al aan waardoor de schade door een asbesthoudend dak niet altijd meer wordt vergoed.
  3. Wanneer burgers en ondernemers niet voor 2025 de asbestdaken verwijderd hebben staat het bevoegd gezag voor een grote handhavingsopgave die hoge kosten met zich mee zal brengen. Tijdig stimuleren is goedkoper dan handhaven.
  4. Ook door het tekort aan saneerders is het verstandig tijdig met de operatie te starten.

Uiteraard zijn er ook risico’s om in een vroeg stadium met een verwijderingsproject te beginnen. Burgers kunnen ongerust worden wanneer zij geconfronteerd worden met het risico van asbestdaken in hun omgeving. Dit kan ook leiden tot een handhavingsverzoek. Het is goed om hier vooraf een communicatieprotocol voor op te stellen. 

Aan de andere kant kunnen burgers ook openstaan voor de positieve effecten op de lange termijn, zoals een verminderd gezondheidsrisio en het feit dat het risico op asbestbranden wordt verminderd.