Netcapaciteit voor woningbouw: check nu de deadline van jouw gemeente

Om te voorkomen dat woningbouwprojecten pas laat in het proces vastlopen op een netaansluiting, kunnen gemeenten vanaf 1 oktober 2026 tot tien jaar vooruit netcapaciteit aanvragen voor woningbouwprojecten. Deze nieuwe werkwijze hangt samen met het prioriteringskader voor transportcapaciteit van de ACM en moet ervoor zorgen dat eerder duidelijk is of voldoende netcapaciteit beschikbaar is. Gemeenten zijn nu bezig om de projecten waarvoor zij netcapaciteit willen aanvragen in beeld te brengen. Daarbij hanteren gemeenten hun eigen planning en deadlines. Voor bouwbedrijven is het daarom belangrijk om nu te controleren welke deadline hun gemeente hanteert en ervoor te zorgen dat hun projecten tijdig op de projectenlijst staan.

Zorg dat je op de lijst komt met je project(en)

Heb je woningbouwprojecten in ontwikkeling? Kom dan nu in actie. Vanaf 1 oktober kunnen gemeenten tot tien jaar vooruit netcapaciteit aanvragen voor woningbouwprojecten. Gemeenten zijn nu bezig om de projecten hiervoor in beeld te brengen en hanteren daarbij ieder hun eigen deadline. Kijk daarom zo snel mogelijk op de website van de gemeente waar jouw project ligt en neem contact op. Check welke deadline jouw gemeente hanteert, zorg dat je project op tijd op de projectenlijst komt en lever de benodigde informatie aan. Hoe eerder je project bij de gemeente in beeld is, hoe groter de kans dat de benodigde netcapaciteit op tijd wordt meegenomen. Wacht dus niet af, maar check nu welke datum voor jouw project cruciaal is.

Zekerheid

De kern van de nieuwe werkwijze is dat gemeenten al vroeg in het ontwikkelproces transportcapaciteit kunnen aanvragen voor woningbouwlocaties, tot maximaal 10 jaar vooruit. De gemeenten vragen op planniveau transportcapaciteit aan bij de netbeheerder. De gemeente en netbeheerder sluiten hiervoor een raamovereenkomst. De netcapaciteit wordt vervolgens per fase van een woningbouwontwikkeling gecontracteerd.

Het doel is dat woningbouwprojecten eerder zekerheid krijgen over hun aansluitperspectief, zodat investeringsbeslissingen niet pas in een laat stadium worden geblokkeerd door het elektriciteitsnet.

Prioriteit op het net is niet automatisch

Het ACM-prioriteringskader bepaalt hoe beschikbare transportcapaciteit wordt verdeeld in situaties van netcongestie. Woningbouw valt daarbij onder de categorie maatschappelijke basisbehoeften, waardoor projecten in principe prioriteit kunnen krijgen ten opzichte van veel andere functies.

Die prioriteit wordt echter alleen toegekend wanneer aannemelijk is dat het project daadwerkelijk gerealiseerd zal worden. Om dat te kunnen beoordelen heeft de ACM een lijst opgesteld met objectieve bewijsstukken per functie.
Deze bewijsstukken zijn opgenomen in tabel 4 van het prioriteringskader en gelden onder andere voor woningbouw en maatschappelijke voorzieningen zoals scholen.

Welke bewijsstukken zijn relevant?

Het ACM-prioriteringskader bepaalt welke formele bewijsstukken nodig zijn om prioriteit te krijgen voor woonbehoefte. Voor woonbehoefte – algemeen gaat het volgens tabel 4 in hoofdzaak om het volgende. 

Als de gemeente prioriteit aanvraagt:

• een bestuursverklaring van het college van B en W;
• een overeenkomst tussen gemeente en ontwikkelaar/initiatiefnemer over de te bouwen woonbehoefte en eventueel aanpassing van het omgevingsplan;
• of, als die overeenkomst ontbreekt, een afschrift van het omgevingsplan waaruit blijkt dat op de locatie woningbouw is voorzien. 

Als een projectontwikkelaar zelf prioriteit aanvraagt:

• een bestuursverklaring van de bestuurder;
• een recent KvK-uittreksel;
• een afschrift van de omgevingsvergunning voor de realisatie van de woningen. 

Voor ontwikkelende bouwers is het daarom verstandig relevante projectinformatie tijdig op orde te hebben, zoals de locatie, aantallen woningen, fasering en planologische status. Deze informatie is niet altijd formele bewijslast, maar kan gemeenten helpen bij de voorbereiding van een aanvraag.

Wat betekent dit voor jou?

Voor ontwikkelende bouwbedrijven wordt vroegtijdige afstemming met gemeenten en netbeheerders steeds belangrijker. Netcapaciteit wordt daarmee een structurele randvoorwaarde in de planvorming van woningbouw.

Praktische aandachtspunten:

• Betrek energie-infrastructuur en netcapaciteit al vroeg in de gebiedsontwikkeling;
• Stem tijdig af met gemeenten over transportaanvragen en prioritering;
• Werk samen met netbeheerders aan netbewuste energieconcepten die piekbelasting beperken;
• Zorg dat projectinformatie (aansluitingen, energieconcept, fasering) vroeg beschikbaar is.

Belangrijke momenten 

Hieronder alle belangrijke mijlpalen op een rij:

1 juli 2026

• Start nieuwe werkwijze ‘eerder aanvragen’.
• Eén gezamenlijke wachtrij voor groot- en kleinverbruikers.
• Overgebleven gereserveerde capaciteit wordt geleidelijk vrijgegeven aan geprioriteerde partijen.

1 oktober 2026

• Gemeenten kunnen transportcapaciteit aanvragen voor woningbouw en scholen tot 10 jaar vooruit in het bouwproces.

1 januari 2027

• Eventueel resterende gereserveerde capaciteit wordt ook beschikbaar voor niet-geprioriteerde partijen.

Netbeheerders geven tot die datum gefaseerd gereserveerde capaciteit vrij op basis van berekeningen per gebied.

Onze rol

De werkwijze is nog in ontwikkeling. Er lopen gesprekken tussen VNG, ministeries van VRO en KGG, ACM, Netbeheer Nederland en IPO over onder andere de volgorde van aanvragen tussen gemeenten; contractvorm tussen gemeente en netbeheerder; interpretatie van de bewijslast voor prioritering; mogelijke voorfinanciering en de coördinatie van transportaanvragen. Deze punten moeten de komende maanden verder worden uitgewerkt.

Lees ook het nieuwsbericht van de VNG over 'eerder aanvragen'. 

Bekijk het nieuwe prioriteringskader van ACM.