Gebouwd erfgoed - nieuwsbrief gemeenten 33, juni 2026

In de nieuwsbrief voor gemeenten delen we nieuws en evenementen over gebouwd en groen erfgoed en geven we u meer informatie over verduurzaming en subsidies. Deel deze nieuwsbrief ook met collega's die betrokken zijn bij cultureel erfgoed binnen uw gemeente. Abonneren kan via dit aanmeldformulier.

Grote belangstelling voor financiële ondersteuning erfgoedzorg

De belangstelling voor het programma Erfgoed en Overheid is groot. In de eerste twee rondes hebben gemeenten en provincies veel aanvragen ingediend voor ondersteuning bij het versterken van hun erfgoedzorg. Daarmee laat het veld zien dat er een brede behoefte bestaat aan kennis, capaciteit en instrumenten om cultureel erfgoed een stevige plek te geven binnen de fysieke leefomgeving. De 117 uitgenodigde initiatieven werken aan uiteenlopende erfgoedvraagstukken: van archeologische waardenkaarten en cultuurhistorische analyses tot regionale kennisnetwerken en structurele samenwerkingsverbanden.

De grote vraag naar ondersteuning onderstreept tevens het belang van de bestuurlijke afspraken erfgoed die op 27 mei jl. werden ondertekend door Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Deze afspraken vormen het fundament voor het programma Erfgoed en Overheid.

Lees meer

Jong erfgoed: Stadhuis Terneuzen nu rijksmonument

Het stadhuis van Terneuzen heeft onlangs de status van rijksmonument gekregen. Het gebouw uit de Post 65 periode representeert de economische en industriële groei na 1965 en is architectonisch belangrijk als vernieuwende, toegankelijke vorm van een gemeentehuis. Bovendien is het een bijzonder voorbeeld van brutalisme in Nederland, met in het werk gestort, ruw beton en grote van elkaar verspringende volumes. Het stadhuis geldt als hoogtepunt in het oeuvre van architectenbureau Van den Broek en Bakema, waarvan laatstgenoemde het ooit omschreef als een “gastvrij huis, van bonkig materiaal”. De aanwijzing is onderdeel van een programma voor vijftien rijksmonumenten uit de periode 1965-1990, die samen het bijzondere karakter van deze tijd laten zien.

Lees meer

Nieuwe subsidieregeling grote restauratieopgaven rijksmonumenten opent 1 september 2026

Een nieuwe subsidieregeling voor grote restauratieopgaven van niet-woonhuis rijksmonumenten is van 1 tot en met 15 september 2026 open voor aanvragen. Alleen projecten met meer dan € 2,5 miljoen aan subsidiabele restauratiekosten komen in aanmerking. Eigenaren kunnen ook een aanvraag indienen voor de restauratiekosten van groene rijksmonumenten. Het drempelbedrag daarvoor is € 1 miljoen aan subsidiabele restauratiekosten. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) voert de regeling uit. Voor de regeling is € 45 miljoen beschikbaar, verdeeld over twee aanvraagrondes (in 2026 en 2027).

Lees meer

Nieuwe richtlijn Tuinhistorisch onderzoek gepubliceerd

De nieuwe Uitvoeringsrichtlijn voor Tuinhistorisch onderzoek - voor waardestellingen van groen erfgoed (URL6001) is gepubliceerd door Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM). Deze nieuwe richtlijn vervangt de eerste Richtlijn Tuinhistorisch Onderzoek en Waardestelling uit 2010. De URL 6001 kwam tot stand met inbreng van een begeleidingscommissie met daarin een brede vertegenwoordiging van adviseurs, onderzoekers, opdrachtgevers, uitvoerende partijen en overheden. Vanuit de RCE was Natascha Lensvelt (Specialist tuinen en parken) betrokken. Op 28 oktober 2026 besteedt het Platform Groen Erfgoed (RCE) aandacht aan dit onderwerp onder de titel: De toekomst van het tuinhistorisch onderzoek.

Lees meer

Meld een Monumententalent aan voor de Monumententalentprijs 2026

Om verjonging en vernieuwing in de erfgoedsector te stimuleren, heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de jaarlijkse aanmoedigingsprijs Monumententalent ingesteld. Het gaat specifiek om jonge professionals (tot 32 jaar) die betaald werk verrichten in de Nederlandse monumentensector. De winnaar ontvangt een uniek en naar eigen wens in te vullen ontwikkeltraject van 3000 euro. De overige twee finalisten ontvangen elk 1500 euro voor hetzelfde doel. Een directeur, leidinggevende of opdrachtgever kan kandidaten aanmelden. Aanmelden kan tot en met maandag 28 september 17.00 uur. De uitreiking zal plaats vinden op het Monumentencongres op 12 november 2026.

Lees meer

???????????????????????????????????? ???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? ???????????????? ???????????? ????????????????????

Tot en met 31 augustus 2026 kunnen vrijwilligersteams worden genomineerd om kans te maken op de Erfgoedvrijwilligersprijs 2026. Per provincie wordt één finalist gekozen. Uit alle genomineerden kiezen het publiek en een onafhankelijke jury drie winnaars. Het winnende team ontvangt een cheque van 10.000 euro; deels vrij te besteden en deels ter bevordering van kennisoverdracht. Voor de nummers twee en drie is een cheque beschikbaar van 5.000 euro.

De Erfgoedvrijwilligersprijs is een initiatief van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), georganiseerd door Stichting Nederland Monumentenland en Stichting OPEN.

Lees meer

Uitgelicht

Publicatie: Techniekkaarten Warmte en Ventilatie

Hoe maak je de juiste keuzes voor warmte- en ventilatiesystemen in monumenten? De nieuwe 'Techniekkaarten Warmte' en 'Techniekkaarten Ventilatie' bieden praktische ondersteuning aan ambtenaren, monumenteigenaren en andere professionals die betrokken zijn bij ontwerp- en vergunningstrajecten. De kaarten zijn ontwikkeld door De Groene Grachten in opdracht van de RCE. Ze geven inzicht in het werkingsprincipe, ruimtebeslag, technische en monumentale aandachtspunten en ontwerptips van verschillende systemen.

Lees meer

Praktijkvoorbeeld: duurzame toekomst voor monumentale villa Nieuw Rotsoord dankzij DUMAVA-regeling

De subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen, bijvoorbeeld voor integrale verduurzaming, losse maatregelen en het opstellen van een energielabel. Ook niet-woonhuismonumenten kunnen van deze subsidieregeling gebruikmaken. Dankzij de DUMAVA-regeling kon Stichting Nieuw Rotsoord in Utrecht de directiewoning, een gemeentelijk monument, toch verbouwen.

Lees meer

Energielabelplicht: wat moet u weten als gemeenteambtenaar?

Sinds 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht ook voor beschermde monumenten. Daarmee is de uitzonderingspositie die monumenten lange tijd hadden vervallen. Net als bij andere gebouwen moet bij verkoop, verhuur of het aangaan van een nieuw huurcontract van een monument een energielabel worden gemaakt. Die wijziging roept vragen op bij monumenteigenaren. In dit artikel van Steunpunt Cultureel Noord-Holland wordt beschreven wat een ambtenaar moet weten over het verplichte energielabel voor monumenten.

Lees meer

Cursus ErfgoedAcademie: Leerlijn Erfgoedbeleid

Op 1 september 2026 start de Leerlijn Erfgoedbeleid bij de ErfgoedAcademie. Tijdens deze leerlijn leren deelnemers hoe invulling te geven aan een erfgoedbeleid binnen de organisatie. De leerlijn bundelt drie basiscursussen en twee verdiepende cursussen in één traject. Zo bouwt u stap voor stap aan uw rol als erfgoedprofessional. De cursus is geschikt voor medewerkers van gemeente, Rijk of provincie, of van een erfgoedorganisatie.

Lees meer

Agenda

Terugkijken

5 februari 2026 - Masterclass Monumentaal vastgoed in gemeentelijk bezit (Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland)
25 maart 2026 - Platform Funerair Erfgoed
27 maart 2026 - Bouwhistorisch Platform
1 april 2026 - Webinar Stappenplan omgeving van het monument in het omgevingsplan
10 april 2026 - Interieurplatform
10 april 2026 - Platform Historisch metaal en Glas in gebouwen
23 april 2026 - Congres Monumenten op tilt? Funderingsproblemen bij gebouwd erfgoed
Maandelijks - Webinarreeks over erfgoed en ruimtelijke kwaliteit (Federatie Ruimtelijke Kwaliteit)
27 mei 2026 - Webinar Gebedshuizen en het energielabel: wanneer wel/niet?