KCAF - Nieuwsbrief Mei 2026

Succesvol 4e landelijke Funderingsloketten bijeenkomst in Haarlem

Op 20 mei heeft de 4e landelijke KCAF-bijeenkomst van het Funderingsloket(medewerkers) plaatsgevonden. Dit keer was de gemeente Haarlem gastheer van het overleg.

Tijdens deze bijeenkomst kwamen medewerkers van gemeentelijke funderingsloketten samen om kennis en ervaringen uit te wisselen. In samenwerking met diverse partners, waaronder de Nationale Aanpak Funderingen, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, werd gesproken over actuele vraagstukken rondom funderingsproblematiek. Daarnaast lag de focus op het verder versterken van de samenwerking tussen partijen om gemeenten beter in staat te stellen deze uitdagingen het hoofd te bieden.

De volgende bijeenkomst staat gepland voor november in Amersfoort. Bent u werkzaam bij een gemeentelijk funderingsloket, of overweegt uw gemeente een loket te starten en wilt u aansluiten bij dit landelijke overleg? Neem dan gerust contact op met het KCAF via n.neuteboom@kcaf.nl.

Bijeenkomst bestaande funderingshersteltechnieken in Nederland

KCAF (Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek) organiseert samen met Bouwend Nederland, NVAF (Nederlandse Vereniging Aannemers Funderingswerken) en KBF (Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen) op donderdagmiddag 25 juni van 13.30 tot 17.00 uur een informatieve bijeenkomst over de funderingshersteltechnieken die momenteel in Nederland worden toegepast. De bijeenkomst vindt plaats in Arti Legi aan de Markt 27 (2801 JJ) in Gouda.

Tijdens deze middag delen verschillende professionals uit het vakgebied hun kennis en ervaringen over uiteenlopende herstelmethoden en de toepassing daarvan in de praktijk. De bijeenkomst is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over de funderingshersteltechnieken en de actuele ontwikkelingen binnen het vakgebied wil volgen.

Naast de inhoudelijke presentaties is er volop gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan en ervaringen uit de praktijk te delen. Daarmee biedt de middag niet alleen waardevolle informatie, maar ook een mooie gelegenheid om het netwerk binnen de funderingssector verder te versterken.

Aanmelden voor deze bijeenkomst kan via onderstaande link.

Meld je direct aan

Het Handboek Funderingsherstel wordt herschreven

In juli 2012 is het Handboek Funderingsherstel uitgegeven. Inmiddels is dit bijna 14 jaar geleden en is het tijd om het handboek te actualiseren en te herschrijven.

Voor deze herziening worden verschillende experts en professionals uit het werkveld samengebracht, waaronder de auteurs die in het verleden hebben bijgedragen aan het handboek, aangevuld met nieuwe specialisten. Samen wordt gewerkt aan een geactualiseerde en verbeterde versie die aansluit bij de huidige kennis, inzichten en praktijkervaringen op het gebied van funderingsherstel.

Schrijf je nu in voor de 3-daagse cursus Funderingsonderzoek

De belangstelling voor funderingsproblematiek neemt in Nederland snel toe. Door bodemdaling, veranderende grondwaterstanden en de veroudering van de gebouwvoorraad komen steeds meer funderingen onder druk te staan.

De algemene cursus funderingsproblematiek is onlangs opnieuw van start gegaan met bijeenkomsten in Rotterdam, Zaanstad, Gouda en Vianen. In juni wordt deze cursusreeks afgerond bij de gemeente Arnhem en de TU Delft. Een nieuwe editie staat gepland voor begin 2027.

Ontwikkelingen op het gebied van taxaties en de rol van funderingsproblematiek binnen wet- en regelgeving maken actuele kennis voor professionals in de bouw- en vastgoedsector steeds belangrijker.

Om hierop in te spelen organiseert het KCAF samen met PAO in september en oktober opnieuw de 3-daagse cursus Funderingsonderzoek (23 september, 29 september en 7 oktober).

In deze praktijkgerichte cursus leer je funderingsproblemen onderzoeken, beoordelen en rapporteren volgens actuele KCAF-richtlijnen. Er is aandacht voor funderingstypen, meetmethoden, bodemopbouw, grondwater en houtaantasting. Ook het gebruik van tools zoals FunderMaps en QuickScans komt aan bod. De cursus richt zich op het uitvoeren van inspecties, het analyseren van meetgegevens en het opstellen van heldere rapportages op basis van praktijkcasussen.

Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar. Inschrijven kan via onderstaande link.

Schrijf je direct in

Funderingsproblematiek opnieuw in de media

De funderingsproblematiek in Nederland krijgt opnieuw brede aandacht in de media, onder andere in een recent artikel van Bouw en Installatie Hub Scheef (28 mei). Het stuk schetst een groeiend en vaak onderschat probleem dat zich uit in scheurvorming in gevels, verzakkende woningen en oplopende herstelkosten.

Volgens het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) kampen inmiddels circa 120.000 woningen met funderingsschade. De totale herstelopgave wordt geschat op ongeveer 11 miljard euro. Tegelijkertijd waarschuwen experts dat dit slechts het zichtbare deel van de problematiek is.

Door ontwikkelingen zoals bodemdaling, droogte en dalende grondwaterstanden kan het aantal risicopanden op termijn verder oplopen tot een veel grotere groep woningen. Daarmee verschuift funderingsproblematiek van een lokaal en technisch vraagstuk naar een nationale opgave.

Ondanks beleidsmatige stappen, zoals de Nationale Aanpak Funderingen, blijft de maatschappelijke urgentie achter. De gevolgen worden vaak pas serieus genomen wanneer zichtbare schade al is ontstaan, terwijl technisch ingrijpen in een eerder stadium vaak effectiever en goedkoper is.

Een belangrijk knelpunt ligt in de uitvoeringscapaciteit. Op dit moment worden ongeveer 1.000 panden per jaar hersteld, terwijl volgens deskundigen een opschaling naar circa 7.500 per jaar nodig is om het probleem beheersbaar te houden. Dit vraagt niet alleen om meer vakmensen, maar ook om kennisontwikkeling en betere organisatie van de keten.

Daarnaast spelen ook praktische en sociale factoren een grote rol. Funderingsherstel is ingrijpend voor bewoners, vaak kostbaar en complex in situaties met meerdere eigenaren of woningcorporaties. Dit leidt regelmatig tot vertraging in besluitvorming en uitvoering.

Steeds meer partijen benadrukken daarom het belang van preventie en betere informatievoorziening. Initiatieven zoals een landelijk woningpaspoort moeten bijdragen aan meer transparantie over de staat van funderingen en andere bouwkundige risico’s.

De conclusie uit het artikel is duidelijk: zonder versnelling in aanpak, capaciteit en preventie groeit de funderingsopgave verder uit tot een structureel en kostbaar probleem voor de Nederlandse woningvoorraad.

Lees het volledige artikel hier

Wijzigingen per 1 april inzake funderingsrisico bij makelaars en taxateurs

Het nieuwe Model Taxatierapport Woonruimte geeft makelaars, taxateurs, kopers en verkopers meer inzicht in de staat van de fundering van een woning. Dat inzicht kan effect hebben op de verkoopprijs. Het kan leiden tot een voorbehoud in de koopovereenkomst voor de staat van de fundering en de financiering. Een hypotheek blijft bij de meeste geldverstrekkers gewoon mogelijk. Wel kan het zijn dat die hypotheek rekening houdt met eventuele kosten voor funderingsherstel. Dat is goed nieuws, want zo sluiten kopers vaker een hypotheek af die bij hun financiële positie past.

In Nederland wonen we in een delta. De bodem daalt, het klimaat verandert en de woningvoorraad veroudert. Steeds meer woningen, vooral gebouwd vóór 1970, krijgen te maken met funderingsproblemen. Veel kopers en verkopers hebben geen idee van de staat van die fundering. Het is onder het huis en daarmee uit het oog. Het is belangrijk dat woningbezitters en nieuwe woningeigenaren weten dat er iets aan de hand kan zijn met de fundering van die woning. Dat voorkomt dat problemen groter en duurder worden. Het nieuwe Model Taxatierapport Woonruimte is een eerste stap op weg naar meer transparantie van funderingsrisico’s voor kopers en verkopers.

Wat is er anders met het nieuwe Model Taxatierapport Woonruimte?

Er zat altijd al funderingsinformatie in een bijlage van een taxatierapport. Maar sinds 1 april 2026 is funderingsinformatie ook onderdeel van het taxatierapport zelf. Taxateurs en bouwkundigen maken daarvoor gebruik van de risico-inschatting van FunderMaps. FunderMaps is een dataset over funderingen die de markt heeft ontwikkeld. Deze risico-inschatting is gebaseerd op feitelijke funderingsgegevens uit eerder funderingsonderzoek, afgeleide data op gebiedsniveau en modelmatige data. Naast de risico-inschatting is eigen waarneming ter plekke belangrijk.  

Als er al eerder funderingsschade is vastgesteld en dit volgt niet uit de data van FunderMaps, dan neemt de taxateur dat op in het taxatierapport. Datzelfde geldt voor bewijs dat de fundering al hersteld is, of andere feitelijke informatie die de veronderstellingen van het Funderingsrisico-rapport tegenspreekt. Zo worden onterechte inschattingen voorkomen.

Mate van risico

De risico-inschatting wordt uitgedrukt in een categorie A t/m E. De letters geven de mogelijke mate van risico aan. Is de risico-inschatting een D of een E, dan kan dat aanleiding zijn tot aanvullend onderzoek. De risico-inschatting helpt zodoende te bepalen of aanvullend onderzoek zinvol is, niet meer maar ook niet minder.

Het aanvullende onderzoek kan een QuickScan of Fase-0-Funderingsrisico onderzoek zijn, door een funderingsdeskundige en/of bouwkundige die werkt volgens de bestaande KCAF-richtlijn voor QuickScan onderzoek. Die richtlijn biedt een gestandaardiseerde methodiek voor het onderzoek en de beoordeling van ondiepe funderingen en houten palen. Zo’n onderzoek kan binnen enkele dagen plaatsvinden, zelfs nu er een piek is in de aanvragen. Het aanvullende onderzoek geeft een gedegen indicatie maar geen eindoordeel over de fundering.

Verkopers kunnen vertraging ondervinden en kopers kunnen afhaken of heronderhandelen. Dat is een reëel gevolg van meer transparantie over funderingsrisico’s, en tegelijk de bedoeling. Kopers worden bewuster, zodat ze niet ongemerkt iets kopen waarvan zij later voor verrassingen komen te staan.

De financiering van de woning

Is de risico-inschatting een D of E? Dan kan de koper bij de meeste geldverstrekkers gewoon een hypotheek krijgen om deze woning te kopen. Het is een signaal, geen vonnis. Het is belangrijk dat consumenten een hypotheek afsluiten die bij hun financiële positie past. Daarvoor kan een geldverstrekker rekening houden met eventuele kosten voor funderingsherstel in de toekomst. Het (risico op) funderingsproblemen is dus geen belemmering voor de financiering, maar kan soms wel van invloed zijn op de hoogte van wat een consument kan lenen.

Samen werken aan meer transparantie van funderingsrisico’s
Er zijn veel partijen betrokken bij de Nationale Aanpak Funderingen. Zoals NHG, NVBE, Vastgoed Nederland, NWWI, VEH, KCAF. Zij staan allen achter de invoering van het vernieuwde Model Taxatierapport Woonruimte en werken actief samen om funderingsinformatie eerder in het koopproces beschikbaar te maken, al vóór de taxatiefase. Makelaars spelen daarin een cruciale rol. Als een makelaar op basis van woningkenmerken of gebiedsinformatie een funderingsrisico vermoedt, is het goed dit mee te nemen in advertenties en in het verkoopdossier. Informatie is beschikbaar via het Kadaster, gemeentearchief en FunderMaps.  De weg naar volledige transparantie van funderingsrisico’s in het koopproces vraagt tijd en afstemming. De betrokken partijen werken aan een convenant waarin afspraken worden gemaakt om funderingsinformatie nog beter in het koopproces te verankeren.

KCAF zet samen met NRVT in op een NTA voor de QuickScan-richtlijn en de doorontwikkeling van de Erkenningsregeling QuickScan

Funderingsonderzoek is geen nieuw vakgebied. Al  ruim 40 jaar worden in Nederland funderingsonderzoeken uitgevoerd door gespecialiseerde professionals. In die periode is veel kennis opgebouwd, zijn methodieken verfijnd en zijn richtlijnen continu doorontwikkeld door experts uit het werkveld.

De volledige funderingsonderzoeksrichtlijn — ooit bekend als de F3O-richtlijn — vormt inmiddels al ruim 10 jaar de basis binnen de KCAF-richtlijn. Inmiddels staan we aan de vooravond van de vierde grote herzieningsronde, inclusief uitbreidingen en actualisaties.

Nieuw in de afgelopen twee jaar is dat een deel van het bovengrondse onderzoek uit deze richtlijn, beter bekend als het Fase 1-onderzoek, ook beschikbaar is gekomen als een QuickScan Fase 0. Deze QuickScan is nadrukkelijk géén vervanging van volledig funderingsonderzoek, maar een praktische tussenstap tussen onzekerheid over de fundering — bijvoorbeeld vanuit data-analyses of signalen — en een volledig technisch funderingsonderzoek.

Juist vanwege deze laagdrempelige insteek en de sterk toenemende vraag naar onderzoeken, is het belangrijk dat deze richtlijn toegankelijk wordt voor een bredere groep vastgoedprofessionals. Niet uitsluitend voor gespecialiseerde funderingsonderzoekers.

Bouwkundige inspecteurs vormen daarin een logische en waardevolle beroepsgroep. Zij beschikken over veel relevante bouwkundige kennis en ervaring met inspecties aan vastgoed. Tegelijkertijd vraagt funderingsproblematiek om aanvullende opleiding, duidelijke kaders en kwaliteitsborging.

Vanuit het KCAF vinden wij het daarom noodzakelijk om hierin breder te voorzien dan alleen vanuit de traditionele funderingsexpertise.

Samen met de oorspronkelijke medeopstellers van de richtlijn én nieuwe partijen die zich hebben aangesloten bij de commissie, werken wij momenteel aan de doorontwikkeling van de QuickScan-richtlijn richting een officiële NTA (Nederlandse Technische Afspraak). De overheid en de NEN spelen hierin een belangrijke en faciliterende rol en bewaken vooral het belang van eenduidigheid en kwaliteit binnen de normstelling — uiteindelijk in het belang van particuliere eigenaren en de gehele vastgoedketen.

Een breed gedragen richtlijn, met voldoende inhoudelijke onderbouwing, structurele financiering en ruimte voor verdere ontwikkeling, is noodzakelijk om de sector toekomstbestendig te maken.

De huidige richtlijn voldoet goed en wordt inmiddels breed toegepast, maar is inmiddels alweer twee jaar oud. Nieuwe praktijkervaringen, toepassingen en inzichten vanuit de markt maken verdere aanscherping en uitbreiding noodzakelijk.

Een nieuwe NTA is bovendien essentieel omdat bestaande bouwkundige inspectienormen funderingen traditioneel expliciet uitsluiten van hun scope. Terwijl funderingsrisico’s inmiddels een steeds grotere rol spelen binnen aankoop, taxaties, beheer en verduurzaming van vastgoed.

Daarom zetten wij als sector nu gezamenlijk de volgende stap.

Eerder dit jaar is de bestaande nationale KCAF-erkenningsregeling voor QuickScan-onderzoek al uitgebreid voor bouwkundige professionals. Maar ook daar stopt het niet. We zien dat meerdere partijen serieus investeren in kwaliteit, opleiding en kennisontwikkeling. Dat is positief. Tegelijkertijd is het belangrijk dat kwaliteit centraal, eenduidig en onafhankelijk wordt geborgd.

Om die reden wordt de huidige KCAF QuickScan-erkenningsregeling doorontwikkeld naar een landelijke erkenningsstructuur, in samenwerking met het NRVT. Daarmee zetten we een belangrijke stap naar verdere professionalisering van funderingsonderzoek in Nederland.

Niet vanuit versnippering.

Maar vanuit samenwerking, kwaliteit en eenduidigheid.

Overzicht bijeenkomsten 2026

• 6 juni 2026: PROVADA - Bijdrage van NAF/ KCAF
• 25 juni 2026: Bijeenkomst Inzicht in de bestaande hersteltechnieken in Nederland
• 29 juni Webinar Aedes (voor medewerkers woningcorporaties)
• 10 juli Bijeenkomst bewonersinitiatieven
• 19 september Nationaal Congres Bodemdaling 2026

Cursussen

23, 30 september & 7 oktober 2026. Praktijkcursus Funderingsonderzoek