Tweede rapportage Monitor Werking Omgevingswet naar Kamer
De tweede rapportage over de werking van de Omgevingswet is aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. De rapportage over 2025 laat zien dat overheden steeds meer gebruikmaken van de instrumenten van de wet. Tegelijkertijd is de transitie nog volop gaande en blijven er aandachtspunten in de uitvoering.
Voortgang en transitie
De monitor laat zien dat het gebruik van alle kerninstrumenten in 2025 is toegenomen. Eind 2025 hadden 252 gemeenten een omgevingsvisie vastgesteld, 40% meer dan een jaar eerder. Ook werden 645 omgevingsplanwijzigingen vastgesteld, ruim twee keer zoveel als in 2024. Gemeenten hebben tot 2032 de tijd voor de transitie naar het volledige omgevingsplan.
De VNG vindt het belangrijk dat gemeenten deze afgesproken transitieruimte daadwerkelijk kunnen benutten. De monitor laat zien dat voortgang wordt geboekt, maar ook dat de implementatie nog niet is voltooid. Nieuwe opgaven en ontwikkelingen in het fysieke domein doen bovendien vaak een beroep op dezelfde capaciteit.
Aandachtspunten in de uitvoering
De monitor signaleert onder meer versnippering doordat vergunningen voor één initiatief afzonderlijk worden aangevraagd. Hierdoor kan het voor bevoegde gezagen lastiger zijn om de verschillende onderdelen van een initiatief in samenhang te betrekken. De minister geeft aan dat hiervoor nieuwe werkwijzen nodig zijn en neemt dit mee in de uitvoeringsondersteuning voor de komende jaren.
Ook het werken met het DSO wordt nog als complex en tijdrovend ervaren. Daarbij spelen zowel kennis en toepassing als technische complexiteit een rol. Deze bevindingen worden meegenomen in de verdere doorontwikkeling van het DSO.
Blijvende gezamenlijke ondersteuning
De VNG vindt het positief dat de minister vanuit haar stelselverantwoordelijkheid ook de komende jaren samen met de bestuurlijke partners ondersteuning blijft bieden bij de uitvoering van de Omgevingswet. De transitie vraagt blijvende aandacht en samenwerking om de doelen van de wet te realiseren.
Waardering
De VNG bedankt de leden van de werkgroep en de betrokken onderzoekers voor hun waardevolle bijdrage aan de totstandkoming van de rapportage. Dankzij de gezamenlijke inzet van de betrokken partijen is de monitor verder versterkt en zijn eerdere aandachtspunten in de definitieve rapportage beter geduid.
Bron: VNG 10-09-2026